Iritzia

Disko hau Islandian grabatu izan balute, aurrezten ibiliko zinatekete kontzertu batera joateko: Entelekia

Posted on Updated on

GITBk 10 urte bete ditu eta ospakizun urtea dugu aurtengoa (Hemen duzue urteurrenerako prestatu genuen dokumentala edo). Garai bateko saioak webgune berrira igotzen ari gara aitzakia horrekin eta lan horretan, Goierri Irrati Telebistan lanean hasi nintzeneko saioak topatu ditut. Beraien artean, GCC (Goierri Creation City) izan da osorik sareratu dugun lehena. Saio txukunak geratu zitzaizkigulakoan naiz eta oso interesgarriak, nahiz eta azken puntu hau, gonbidatuek egin zuten posible.

Beldurtuta utzi nau lehen esperientzia haietan zenbat lagun zein ezagunez baliatu nintzen eta beraien artean, aspalditik blog honetan txoko bat merezi duen batekin topatu naiz.. Bera, Asier Lopez musikari beasaindarra da.

0000741110_10

Alkartasuna Lizeoan ikasi zuen ni bezalaxe eta txikia nintzenetik oroitzen dut astero ilea kolore ezberdin batez margotuta zeraman tipoa bezala. Gerora, Goierrik eman duen talderik handienetako baten bateria-jolea izan zen, Amen talde ormaiztegiarrarena hain zuzen ere (Mila esker bide batez Euskal Maketak erabiltzaileari Youtuben halako taldeak biltzen egin duen lanagatik, bejondaizula!). Asier, edo Lopez, garai haietan ezagutzen genuen moduan, ume moko bat zen orduan baina Amenen edozein kantuko bateria erritmoak entzutea nahikoa da aparteko talentua zuela ikusteko.

Gerora, bateria utzi eta gitarrarekin hasiz, Fitter Happier taldean aritu zen (ez dut bere garaiko piezarik topatu). Urte dezente igaro zituen talde honetan eta bere hitzetan, “oso berezia izango da beti talde hau suposatu zuen guztiagatik“. Hala ere, musikak Asierrentzat berebiziko garrantzia zuen eta musikaren munduan murgiltzen jarraitu zuen. Donostiako Kontserbatorioan ikasketak burutu zituen eta horrek, “bere alde on eta txarrekin” beste ikuspegi bat eman zion (Gaur egun, Bilboko Kontserbatorioko irakaslea da). Musika klasikoa eta modernoa uztartzen saiatu da horrezkero eta makina bat proiektuetan hartu du parte. Nabarmenena, GCCa egin genion garaian martxan zuena, Pax Avant. Proiektu hartan, musikari talde bat bildu zuen bere baitan eta kantu sorta eder bat prestatu zuen. Kantu horiek dira hain justu, bakarkako formatuan, 2010eko Donostiako Jazzaldian bertako artisten artean aukeratua izatera eraman zutena.

Orain artekoa, Asierren inguruan ideia bat egiten joateko besterik ez da izan gaurkoan, artista handi hau blog honetara ekartzeko arrazoi nagusia, bere azken lana baita, Entelekia. Ikusi duzuen moduan, ez da geldirik egotekoa Asier eta pasa den urtean lan berri batekin agertu zitzaigun. Aitortu beharrean naiz bere garaian hobeto ulertu nuela Amen, Fitter Happier baino baina gaur egun, gauzak ezberdinak lirateke. Estilo aldetik gertuago harrapatu nau agian azken honek baina onartu beharrean naiz, lan ikaragarria iruditu zaidala.

 

Nire mantra nagusia, zuek ere askotan sufritu behar izan duzue, euskaraz gauza ezberdinak egitearen beharra izan da eta diskoaren kalitate eztabaidaezinaren gainetik, horixe da nabarmendu nahiko nukeena. Asierrek beste modu bateko musika egiten du, munduan zehar antzekotasunak dituena bai, baina euskaraz. Naturaltasunetik du ordea gehiago erabaki honek militantziatik baino eta horrek izan behar luke bidea. Entelekia zortzi kantuk osatzen dute eta bere bandcampean duzue entzungai hasieratik amaierara (ez da ale fisikorik existitzen). Oso erraz entzuten den lana dugu Asierren azkena eta nire kasuan behintzat, zenbat eta gehiago entzun, gehiago gustatzen zait. Urte bete inguru da nire esku artean erori zenetik eta errepikari bilakatu da nire idazketa saioetan. Bere hitzetan, beste jarrera bat izan du kantu sorta hau sortzean, bai animo aldetik eta baita hitz aldetik ere eta horrek, uneka hunkitzen zaituen disko bat izan du emaitza. Instrumentu zein programazioak melodia ederrekin nahasten ditu kantuz-kantu eta entzuten duzun aldiro, zerbait berria topatzen duzu bertan.

Ez nuke nahi post hau herriko artista baten moduan idazten dudan post soil baten moduan pasatzea hori baino askoz gehiago baita. Entelekia 2013an entzun ditudan diskorik borobilenen artean sartuko nuke eta “Joan orduko”, urteko kantuen artean.

 

Euskaraz gauza ezberdinak egin behar ditugu; asko, onak eta txarrak, garrantzitsuak eta hutsalak baina ikaragarrizko nahigabea sortzen dit halako lan batek, merezi duen arreta ez jasotzea euskarazko musika merkatuaren muga zein hipokresiagatik. Asier Reykjaviken jaio izan balitz, guztiok izango genuke bere berri eta Donostia edo Bilbon noiz jo zain egongo ginateke.

Amaitzeko, Entelekia argitaratu zuenean egin genuen Ikusi Irratiarekin uztea gustatuko litzaidake kantuan ez ezik, oso interesgarria baita Asier Lopez hizketan entzutea. Ez dadila post hau ahanzturaren zuloan galdu. Guztiok izango dugu zer irabazi.

Ikusi Irratia – Asier Lopez from GITB on Vimeo.

Haurrak ez dira tontoak ez, ezta musikarako ere

Posted on

Tripa-Zorri saioa grabatzen aritu nintzen azkenekoan ordura arte pentsatu ere egin ez nuen kontu bat aipatu zuen Kuko jatetxeko Iker Markinez sukaldariak. Iker, sukaldari eta aita da eta bi “ofizio” horien uztartzeak egin du hain justu, saioan kontatu zein erakutsi digun guztia hain interesgarri izatea. Bere hitzetan jaun andreok, haurrak ez dira tontoak. Eta esango duzue… Beno! Higgsen bosoia topatu du! Ba ez, baina bai.

Haurrak ez dira tontoak eta badakigu, baina beraiekin ditugun jarrera askok, kontrakoa erakusten dute. Beraiekin jatetxeetara joaten gara eta menu infatila eskatzen diegu edo fast food kate erraldoietara eraman eta jostailuak oparitzen dituzten grasa poteak eskatzen dizkiegu azkenean, hori delako gustatzen zaiena… Bai? Probatu umeari kokotxa, ganba edo almeja batzuk ematen, ikusiko duzue nola ez den tontoa.

Ikusten dituen lehendabiziko aldian arraro begiratuko die eta ziur aski, ez ditu probatu ere nahiko. Hala ere, denerako egon behar da lehen aldi bat eta haurrak, zuk bezalaxe, erabaki eta probatzeko aukera izan behar du. Seguruenik, guztiok ados egongo zarete baieztapen honekin, eta hau kontatzeko bada, post puta hau idazteko nire bizitzako bi ordu zertarako galdu ditudan galdetzen arituko zarete zuen buruei.

Ba Ikerrek kontatutako hura, beste hainbat eremuetan aplikagarria delako. Ikerrek, elikadurari heldu zion bere lanbideaz gain, pasio duelako eta nik, nola ez, musikari helduko diot.

Haurrak ez dira tontoak baina tontoak izango balira moduan tratatzen ditugu. Garbi dago, badela musika mota bat hau txikientzat bideratua dagoena eta musika mota horrek gainera, badu bere funtzioa. Balioak zein jakintza transmititzen du eta ez da hori gaurkoan blog malapartatu honetara ekarri nahi dudana.

Arazoa, haurrentzako musikatik ateratzen garenean hasten da. Amorruz bete eta haserre bizian jartzen gara larunbat gauetan tabernetan entzuten ditugun kantu sexista, eduki gabe zein errepikakorrak entzuten ditugunean baina erabat normala iruditzen zaigu haurrarekin jaialdi edo disko-festa batera joan, eta eskenatoki gaineko DJ ezagunak kantu berberak jartzen dituenean. Guretzat oso kaltegarriak dira Kesha, Pitbull edo Ale Mendozaren azkenak baina gure haurrentzat… Beno, ez dago gaizki, animatua da.

Proba bat egitera gonbidatzen zaituztet. Jarri zuen semeari Reef, AC/DC, Imperial State Electric, Arcade Fire edo Sigur Rosen kantu bat zerrenda amaiezin batetik batzuk aipatzeagatik. Ea zer dioen, ea nola erreakzionatzen duen, ea nola egiten duen dantza. Ez dizuet eskatuko Volcano Choir edo James Blaken azkenak jartzea baina joan pixkanaka. Ikusiko duzue nola zuen haurra ez den tontoa eta musikaz gozatzen hasten den gaur egun industria bilakatu den diru zein haragi merkatutik haratago. Eta are garrantzitsuagoa dena, nola hasten den musikan hezten.

“Eske… Oso ilunak dira” esango duzue batzuk. “Eta hitzak… Oso gogorrak dira”. Ba hartu hamar minutu eta aztertu haurrarekin izan zinen azken jaialdian jarri zituzten modako abestien hitzak mesedez. Amaitzean hitz egingo dugu berriz.


Bonus Track:
Haurrari musiak ona jartzera animatzen denarentzat, to opari hau lehen entzunaldietarako.

Bat eta Bat (2014/05/16)

Posted on

Mikel Alvarez
Badakit bidaiazale amorratua zarela Jon, eta horren froga dira zure pasaporteko hamaika zirriborroak. Gainera, ni baino ausartagoa izan zara beti arlo horretan. Hala ere, itxaropena dut Europan zehar bidaiatua zarela eta, hala bada, garbi daukat behin baino gehiagotan pentsatuko zenuela «hauek gu baino aurreratuago daude» errepikakor hori. Gauza askorekin gertatu izan zait Europara zaharrera bidaiatu dudan bakoitzeko, baina bada gauza bat jende gehiagori ere entzun diodana. Eta zer da? Ba gizaseme alferrena ere zoriontsu egingo lukeen garraio publikoa! Merkea eta txartel-zulatzaile gabea! Nola da posible? Ba bai, jendea autobus, tren, metro edo tranbian sartu eta bere borondatez ordaintzen du!

Sinestezina… Hemen horrelakorik jartzea pentsatzen dugu halakoetan, baina ez dugu garbi ikusten. Ederra izango litzateke bai, baina ezinezkoa. Zuk uste hemen inork tren txartel bat ordainduko lukeela derrigortuko ez balute? Ba nik, garbiago dut egunero, ez. Are gutxiago bosgarren edukiontzia erabiltzeagatik hobariak eskaini eta marroietik txartela pasatzen dugunean, gure ekintza zenbatu ondoren zakar poltsa bakarra
berdera botatzeko. Edo TAOa dela eta, alboko herrian (merkeagoa delako) erroldatua genuen autoarekin egoiliar txartela lortzeko zer egin behar dugun galdezka gabiltzanean… Ez dugu barkamenik Jon.

batetabat

Jon Artola
Demontre Mikel, baina jendeak guzti horiek egiten al ditu ala? Zeinen inozentea naizen alajaina! Ikusten dut xoxak aurrezteko aukerak galdu eta galdu nabilela egunero. Arraioa, herriko aberatsenen artean nintzateke honezkero!

Edo beno, agian… agian ez, ezta Mikel? Zaborrengatik urtean 20 euro aurreztuz behintzat, gaur egungo maila berberean nengoke gutxi asko. Ikaragarria da bai, jendeak horrelako trikimailuekin herrikideei iruzur egitea eta ondoren, auto, telefono, aseguru edo argi indarretan multinazionalei horrenbesteko erreparorik gabe eta agian konturatu ere egin gabe, hilean 5 edo 10 euro gehiago ordaintzea.

«Lehen ere nahikoa zerga ordaintzen ditut», «besteek ere egiten dute» edo «niri ezer esan aurretik sar daitezela ustelkeria kasu handiekin» bezalakoak pentsatuz justifikatzen du jendeak bere burua (azken honetan arrazoiz agian, pikareskaren batura, ustelkeria handiekin konparatu beharko litzateke eta). Baina sorgin-gurpilarekin apurtu beharra dago, azkenean inork ez baitu ezer ordainduko, besteek ordaintzen ez dutelako.

Eta beno Mikel, behin berriketan ari garela, nola du izena aurrekoan deskargatzeko gomendatu zenidan musikariak? Izan ere, estreinatu berri den pelikula bat online ikusten nengoen eta ez nuen inon apuntatu. Badakizu, «lehen ere kulturan nahikoa ordaintzen dut», etab.

 

Berezko zutabea, Goiberrin.

Badator TAOa! Prest?

Posted on Updated on

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Argazkia: Goierriko Hitza

Astelehenean jarriko da indarrean TAO sistema Beasainen eta erabaki honek, Goierrin eman den hondakinen iraultza-iskanbila-eztabaidaren antzeko sentsazioak sortu dizkit barnean azken asteetan. Sentsazio horiek kontraesanak besterik ez dira. Kontraesan maiteak kontraesanak gauza ona direlako! Beti ere, zure barnean identifikatzen dituzunean. Alde batetik,  egoera bat objektibotasun gehiagoz aztertzen laguntzen dute eta bestetik, oraindik erabat itsututa ez zaudela erakusten dizute. Hori dela eta, nire barnean dabilkidan eztabaida plazaratzea gustatuko litzaidake gaurkoan The Indezents honetan.

Kontraesanak diot, lehen kolpean, nire herrian autoa aparkatu ahal izateagatik ordaindu behar izatea, ez zaidalako bidezkoa iruditzen. Kalea beti izan da herritarron eremu komun bat, guztiona, errespetuz eta eskuzabaltasunez erabiliz gero, guztion eskura egon dena. Hortxe dago ordea lehen kontraesana; errespetu eta eskuzabaltasunean hain zuzen ere. Hortxe ikusten ditut harremanean gainera TAOaren kontua eta hondakinen iskanbila.

Badira gauza batzuk sen arruntekoak besterik ez direnak. Planeta zaintzeko, zaborra sailkatu behar da eta herritarron egunerokotasuna errazteko, disuasio-aparkalekuetan utzi behar da autoa egun osoan ez baduzu erabili behar. Hori bezain sinplea da baina bai batean, eta baita bestean ere, gure gibelaren pisuak gure zentzutasunak baino indar gehiago du. “CAFera lanera noa goizero eta Mataderoan uzten dut autoa” (Benetan, ez dago nahikoa aparkaleku CAFen bertan?). “Segurarra naiz eta trenez noa Donostiara lanera egunero, ba autoa Gernika Pasealekuan uzten dut goizeko zazpietan eta arratsaldeko zazpietan hartzen dut“. Bi adibide besterik ez dira baina tamalez, jende kopuru ikaragarri batek jarraitu ditu praktika hauek urteetan zehar. Bitartean, Bernedoenea (disuasio-parkina), oinez, CAFetik zazpi minutura eta tren geltokitik seira dagonea (konometratu egin dut) autoa uzteko lekuz josita.

Kexak entzuten ditugu egun hauetan kalean TAOaren inguruan baina zaborrarekin bezela, aurretik gauzak behar den moduan egin izan bagenitu, agian, ez litzateke momentu hau iritsi ere egingo. Ez naiz sekula derrigortzearen aldekoa izan, kontrakoa ere esango nuke! Baina benetan, ez dago inon gu baino gibel-haundiagorik. Otsoari hortzak ikusi arte guztiaz paso egiten dugu eta gero, gerokoak… (Zahartzen ari naiz bai…).

Argazkia: Goierriko Hitza
Argazkia: Goierriko Hitza

Hala ere, badira TAOaren ezarketa honetan oso garbi ikusten ez ditudan bi puntu. Beno, lehendabizikoa, bigarrena abuztuko zeru bat baino aratzago baitaukat. Goazen pixkanaka. Bernedoenea aipatu dut disuasio-aparkaleku moduan eta horixe da sistema honi ikusten diodan hankarik motzena. Bernedoenea dela alegia, herrian dugun disuasio-aparkaleku bakarra. Aparkaleku hori gainera, anbulatorioaren eremuan kokatzen da eta anbulatorioak berez, badu dagoeneko kontuan izan beharreko auto joan-etorri bat. Azken urtean, ez da dagoeneko lehen bezain hutsik ikusten eta goizetan gehienbat, aparkaleku amaierara arte joan behar izaten da autoa bertan uzteko. Herrian TAOa jarri eta lehen Matadero edo Gernika Pasealekuan autoa uzten zutenek, ordaindu behar ez izateko Bernedoeneara jotzen badute, xurgatuko al du bertaratuko den auto samalda anbulatorioko aparkalekuak? Zalantza handiak ditut. Kontua da, esan bezala, Beasainen ez dagoela aparkaleku gehiago kanpoaldean eta lekurik ere ez dagoela besterik egiteko. Zein da B plana Bernedoeneak gerturatzen zaizkion autoekin ezin badu? Konponbide zaila ikusten diot.

Argazkia: Goierriko Hitza
Argazkia: Goierriko Hitza

Bigarren puntua, abuztuko zeru bat baino aratzago ikusten dudan hori (poetiko esnatu naiz gero eh?) egoiliar txartelaren kontua da. Azkenean 40 euroan jarri dute eta egokia iruditzen zait kuota. Arazoa beste leku batean ikusten dut. Nik pertsonalki, beste askok bezala, ez dut garajerik. Lanetik atera eta ordu erdi baino gehiago pasa behar izaten dut autoa aparkatu nahian (eta ez zait axola izaten etxetik zazpi edo zortzi minutura aparkatzea). Hori horrela, TAOa indarrean jarriko zela entzun nuenean poztu egin ninduen erabaki horrek, derrigorrez, kalean aparkaleku libre gehiago izatea ekarriko zuelako. Zergatik? Ba badelako oso ongi ulertzen ez dudan fenomeno bat. Bada jendea, garajea izan eta autoa kalean uzten duena (helduiok honi!). Kalea autoz betea ikusten dugu beti beasaindarrok, hori da bere egoera naturala baina azti! Elur edo kazkabar arriskua dagoenean, autoak kaleetatik desagertzen dira. Hau da, askok eta askok, autoa kalean dute baina badute non utzi. Zer esan nahi du honek? Ba CAFera edo trenaren bila joan eta autoa kalean uzten dutenak bezain gibel-haundiak direla. Lehendabizikoak arrastoan sartu nahi ditugu baina badirudi bigarren hauei bizitza barkatzen diegula. Nola? Ba garajea izanda ere, egoiliar txartela eskuratzeko aukera eskainiz. Eta zergatik galdetzen dut nik. Argudio ezberdinak entzun ditut baina ez nau bat berak ere konbentzitu. Are gutxiago, TAOak atzean duen mugikortasun zein eskuzabaltasun aldarrikapenei jarraiki. Egoiliar txartel bat garajerik ez duen auto bakoitzeko, hori izan beharko litzateke neurri egokia. Are gehiago, zentzudunak izanda, etxe hutsen aurka ari garen bezalaxe, garaje hutsen aurka ere aritu beharko ginatekelako etxe bat erosi ezi duenari kalte egiten dioten moduan, garajerik erosi ezin dugunoi ere kalte egiten baitigute.

Ez dut uste post honekin ezer konpondu dudanik baina nire buruan ideiak apur bat ordenatzeko balio izan dit behintzat. Astelehenean hasiko da TAOaren festa eta egia esan, ordura arte ezingo dugu ziurtasun osoz esan erabakia ona edo txarra izan den eta ezingo dugu jakin aurretiko beldur hauek errealitate bilakatzen ote diren. Gauza bat ordea garbi daukat, orain arte gaizki egiten genituen gauzez konturatzeko balio badu gutzienez, ongi etorria izango da TAO santua.

8 apellidos vascos, Mario Vaquerizo, Asier eta biok

Posted on Updated on

Joder! Ba Wes Anderson eta bere zineak The Royal Tenenbaums ikusi nuen arratsalde tonto hartatik sortzen didan liluraz hitz egin behar nuen gaur The Indezents honetan baina 8 apellidos vascos madarikatu horrekin ematen ari diren murga dela eta (oso termino andaluziarra bide batez), putamierda iraingarri horretaz hitz egin beste aukerarik ez dut.

Bai, putamierda bat. Eta ez, ez dut ikusi, ezta beharrik ere. Aurreiritziak ditudala? Noski, zuk ez ezta? Algel Aldarondoren txio honekin erantzungo dizut.

Bai, aurreiritziak ditut, nireak. Eta zer nahi duzu esatea? Gustuko ditut. Trailerra ikusi dut eta hitz ematen dizut nahikoa dudala horrekin. Ikusi nahi duzu? Ados, ez zaitut kriminalizatuko horregatik eta ez dut zu torturatzeko grinarik (nahikoa tortura jasoko duzu filma hori ikusten duzun bitartean). Bakoitza libre da nahi duena gustuko izateko baina ez derrigortu ni filma hori ikustera “joder, ikusi arte hitzik ezin delako egin”.

Ez dut ikusi ez baina trailerrarekin nahikoa izan dut ikuspegi español batetik egina dagoela jakiteko. Eta ez dut negatiboki esaten, berdina esango nuke ikuspegi amerikar edo frantziar batetik euskaldunak parodiatzen dituen filma bategatik. “Ei! Gidoigileak euskaldunak direla, Vaya Semanitakoak!”. Tetetete, ados, gipuzkoarrak dira bai baina istorioa ez dago ez ikuspegi euskaldun batetik kontatua eta ez du euskal kulturaren erreferentziarik inondik inora.

8 apellidos vascoseko euskaldunak Mario Vaquerizo dira. Mariquita da eta mariquita zintzo baten gauza on zein dibertigarri guztiak ditu baina etxera iristean, emakume batekin ezkondua dago. Erregimen katoliko eta eskuinzaleari gustatzen zaion eta Espainian hain tipikoa izan den afeminatu entretenigarriaren papera betetzen du. Hau da, 8 apellidos vascoseko euskaldunek  haiba la hostia esaten dute, 200 tonako hegaluze batek harramazka bat besterik ez die egiten, ez dute larrutan egiten, maitagarriak dira baina. Ez dute euskaraz hitz egiten (BBK Liveren twitterra dira. Esaldi osoa gaztelaniaz bota eta amaieran zorionak eta eskerrik asko jartzen dute) eta beraien erreferentzia kulturalak, nahiz eta propioak izan, imaginario espainiarraren barnean daude:” Gabilondo, Urdangarin, Zubizarreta, Argiñano, Igartiburu, Erentxun…”

El Paiseko artikulu honetan irakurri dut 8 apellidos vascos Euskadi dela, eta Espainiari, gustatu egiten zaiola. Ba barkatu, 8 apellidos vascos ez da Euskadi eta are gutxiago Euskal Herria. 8 apellidos vascoseko euskaldunak Espainian indarrean jarraitzen duen erregimen katolikoapostolikoromanoliberalak nahi lituzken euskaldunak dira. Bere berezitasunak dituen baina azkenean, Espainiarra dela onartzen duen herri bat.

Asier ETA biok ikusi nuen igandean eta ikaragarri gustatu zitzaidan. Oso baliagarria iruditu zitzaidan Aitor Merinok eginiko hausnarketa. Asier idealizatu bat saldu nahi die bere Madrilgo lagunei baina dokumentala egiten ari dela, Asier hori gezurrezkoa dela konturatzen da. Aitorrek, ezin ditu Asierrek esaten edo egiten dituen gauza batzuk justifikatu, ezin die garrantzia kendu eta laguna, Madrildarrei lazo eta guzti saldu. Identifikatua sentitu nintzen oso Merinorekin prozesu mental horrekin eta Euskal Herriak oso bereak dituen arantzak dituela konturatu nintzen. Eta baita maila horietara iritsi gabe ere, espainiarrentzat (ez guztientzat) gure hizkuntza, kultura eta etorkizunaren jabe izan nahi izatea ere, ezikusiarena egin beharreko arantza bat delako.

Jarraitu ezazu nirekin baina izan zaitez gehiago nire anaia bezalakoa mesedez”. Horrela ez goaz inora maitia.

AITOR-merino-680x365

Bat eta Bat (2014/02/28)

Posted on

Jon Artola
Erabaki garrantzitsu bat hartu berri dut Mikel. Bai jauna!
12 bat urtetako mutiko bat kalean bakarrik lasterka ikusi ondoren, nik ere hala egiten hasteko garaia badudala erabaki dut. Nik ere korrika egiten hasi behar dudala. Izan ere, zerbait handia galtzen behar dut! Mutil zein neska, ume nahiz heldu, pijo edo borroka, jende anitza ikusten dut bidegorrietan korrika. Eta ni, behiak trenari lez beste aldetik begira. Baina nahikoa da! Mens sana in corpore sano! Zertarako irakurri, musika entzun, pelikulak ikusi… Apokalipsia iristen denean Txindoki puntara babestera 35 minututan igotzeko gai ez bazara? Zertarako ikasi hizkuntza bat orein baten ehizan joan eta atzetik jarraitzeko gai ez bazara? Zertarako suspertu zure kreatibitatea, ondoren herriko seme-kuttun bere borondatez bizitza arriskuan jarri duen mendizale bat egiten badute? Zertarako egon hilabetetan liburutegia arratsaldez noiz irekiko zain, kiroldegia egunero zabaltzen dutenean?

Bai Mikel, zerbait handia galtzen behar dut eta ez nago horrela jarraitzeko prest. Etorkizuneko belauneko arazo edo eskuindar bihurtzeko arriskuak kontutan hartuta ere.
Zeren badakizu, ezkertiar izatetik eskuindar pragmatiko bihurtzeko ezinbesteko aro bat omen da norberaren gorputzean arreta jartzea. Edo hala dio behintzat Zizekek.

 batetabat

Mikel Alvarez
Nik ere sentsazio berbera daukat azkenaldian, eta nire herrian arrotz sentitzen hasia naiz. Urrun ikusten nuen plaga bat izatetik, gertuan eta sekula esperoko ez nuen lekuan, pandemia hau zabaltzen ari dela ikusi dut. Baina aizu! Agian arrazoi duzu eta gu gara oker gabiltzanak. Goierri kirolaren herrialdea bilakatzen ari da eta leku guztietan mendi lasterketak, BTT probak, duatloiak, ultratrailak eta megaultramatadak besterik ez daude. Hori bai, zineklubera egunetik egunera jende gutxiago joaten da, liburutegiak frikientzat babestoki bilakatu dira, eta %90ak edo ez du normalean irakurtzen, edo Kilian Jorneten biografia da irakurri duen azken liburua.

Dagoeneko ez dugu gogoratzen orain 10 urte arrakasta soziala eskaintzen zuten jarduerak zeintzuk ziren, eta garbi dugu, gaur egun pundamentuzko pertsona bat izateko, gutxienez Arriarango Mendi Lasterketa egin behar duzula, eta kilometroa ez dakit zenbat denboran.
Gu ere entrenatzen hasi beharko gara lanak libre uzten digun denbora urrian eta, agian, gu ere pro-gizonak izatera iritsiko gara. Orduan Artola, eta orduan bakarrik izango gara kontuan hartzeko moduko pertsonak eta une horretan, ez dugu liburutegiko ordutegi tristea ezagutuko, ezta inportako ere. Kilian Jorneten biografia irakurriko dugu eta ez zaigu axolako Zizekek zer esaten duen. Nor den ere ez dugulako jakingo.

Berezko zutabea Goiberrin

Zaborraren gatazkaren inguruko iritzi bat

Posted on Updated on

Bai, atez atekora aldatu naiz, edo bihurtu ia-ia kontu honen inguruan eztabaidan dabiltzanak entzunda, erlijio edo sinesmen kontu batez ari garela ematen baitu azkenaldian. Ogia ematen didan eskualdeko super reportero lana dela eta, oso gertutik bizi izan dut Goierrin jasaten ari garen iskanbila eta kontu honen inguruan nire buruan garatu den prozesua azaltzea gustatuko litzaidake gaur blog honetan. Insteresik baduzue, ongi etorri.

Memoria dudanetik birziklatu dugu nire etxean. Beti egon izan da paper eta kartoientzako kaxa bat sukaldeko leiho ondoan, ontzi eta tetra brikentzako beste bat sukaldeko konketa azpian eta zakar arrunterako beste bat azken honen ondoan. Amari esker gehienbat, oso presente izan dugu txikitatik etxean birziklatzearen ardura eta ingurumenarekiko honek duen garrantzia. Orain urte batzuk, bosgarren edukiontziaren bidez organikoa ere birziklatzeko aukera eskaini zutenean, lehendabizikoetakoak izan ginen ontziz betetako konketa azpi horretan zakar pote marroiari lekutxo bat egiten.

Gerora, hainbeste une eder ahalbideratu dizkigun elkarteko bazkide izatea lortu nuenean, hasiera hasieratik aldarrikatu nuen elkartean birziklatzen hasi beharrean ginela (lortu genuen azkenean). Urte batzuk geroago, nire gurasoen etxetik irten eta nire etxean bizitzen hasi nintzenean, etxean sukaldatu behar nuen lehen egunean bertan joan nintzen udaletxera nire zakar pote marroi eta bosgarren edukiontziko giltzaren bila.

Bere horretan zen nire birziklatzaile bizitza erraustegiaren inguruko eztabaida piztu eta atez atekoaren haizeak sumatzen hasi ginenean. Hasiera batean, onartu behar dut, kontrako jarrera hartu nuen naiz eta ez nuen ageriko oposiziorik egiten. Gerora konturatu naiz, isiltasun horren arrazoia argudio gabezia zela gehienbat. Hala ere, baziren gustuko ez nituen hainbat gauza atez atekoan; zaborra noiz bota behar nuen beste norbaitek esatea, kalea zabor poltsa zintzilikatuz beteta iksutea, etxean zabor usaina etengabe jasatea, alderdi politiko jakin batekin zuzenki lotua egotea, bilketaren inguruan sortu zitezkeen zalantzazko kontzesioak, etxe aurrea postez beteta ikustea eta gehienbat, birziklatzaile on bat izanik, nire zaborraren inguruan norbait zelatan izatea.

Onartu beharrean naiz, aurreiritzi hauek, hortik zehar taberna zulo edo egunkarietatik jasoak zirena ez bainuen sistema honekin bizi zen inor gertu. Denborarekin eta facebook edo twitterren kontrako iruzkin pare bat egin ondoren, ezagun nituen eta edozein alderdikeriaz libre dauden Usurbil edo Oiartzuneko lagun pare bat sistemarekin oso gustura zebiltzala jakin nuen. Horrek zer pentsatu eman zidan eta zintzoa izanez, atez atekoaren inguruan ezer gutxi nekiela onartu nuen.

Atez-ate-bilketa-kuboak-eta-lorategiak
Argazkia: http://www.gizpuzkoazz.com

Gutxi gora behera garai berberean, Bilduk hauteskundeak irabazi zituen Goierriko herri gehienetan eta Sasietako Mankomunitateko boterea eskuratu zuen. Bolbora baino azkarrago zabaldu ziren atez atekoa zetorrenaren zurrumurruak eta garen kazetari zintzo eta arduratsu moduan, gai honen inguruan sortzen zen informazio ezberdinak bildu eta zabaltzen hasi ginen. Mankomunitateak atez atekoaren apustu ofiziala egin zuen eta Bilduk gehiengo osoa zuen herrietan atez atekoa ezartzen hasi ziren. Oraindik ez ninduten konbentzitu eta nire barrenerako errepikatzen nuen behin eta berriz bosgarren edukiontziarekin ederki geundela “Zergatik izorratu behar dut nik besteek erabiltzen ez dutelako?”.

Eztabaida areagotzen joan zen eta Goierriko hainbat herrietan atez atekoaren aurkako edo bosgarren edukiontziaren aldeko taldeak sortzen hasi ziren. Eskualde osoa hartu zuen olatuak eta batzuk aurka egiten zuten bitartean, Sasieta eta sistema berria indarrean jarri behar zuten udalak zabalkunde lana egiten hasi ziren. Bi aldeetako makina bat prentsaurrekoetan izateko aukera izan dut (gehiegi egia esatea nahi baduzue…) eta alde bateko eta besteko argudioak jasotzen hasi nintzen.

Denbora luzea igaro da egun haietatik gaur egun arte eta esan dezaket, ideia orokor bat egina dudala bi sistemen eta hauen defentsan dabilen jendeaz. Zero Zabor, MunduMob, Bosgarren edukiontziaren ez dakit nongo herri ekimena, Ez dakit zein garbia edo itun bat sinatzen duen ez dakit nondar pertsona libreen taldea. Guztiak, lehendabizikotik azkeneraino, alderdi politiko batek bultzatuta ari dira lanean eta gerrako arerio moduan tratatzen dute parean dutena. Bereari tiraka ari dira bestearen argudio, proposamen eta ideiei kasu izpirik ere egin gabe.

Atez atekoaren alde egiten ari diren agintari eta langileak datu eta argudioekin ari dira eta nahiz eta kontu honek guztiak kokoteraino gaituen, merezi du hauek hartu eta bakardadean buelta batzuk ematea. Kontra dabiltzanak ordea, sentitzen dut, baina atez atekoaren errealitatearen inguruan erabat desinformatuak ikusten ditut. Intentzio onez asko baina erabat desinformatuak. Hizketan entzuten ditudanean orain urte pare bat nik buruan nituen argudioak botatzen ikusten ditut eta orduan nire iritziak bezain zutabe ahulak agerian uzten dituztelakoan naiz.

1) Zaborra noiz bota behar dudan beste norbaitek esatea: Egoskortasuna alde batera uztita, ez du halako arazorik sortzen honek.

2) Kalea zabor poltsa zintzilikatuz betetzea: Goierriko herrietan banatzen ari diren kubo sistemarekin ez da halako arazorik izango.

3) Etxean zabor usaina etengabe jasatea: Kontuan izanda organikoa astean behin usten dudala eta atez atekoarekin astean hiru egunetan jasotzen dutela, ez dut uste orain baino zabor usain gehiago izango dudanik

4) Alderdi politiko jakin batekin zuzenki lotua egotea: Honek ez dit oraindik grazia handirik egiten baina kontrako jarrerako ekimenak ere alderdi baten edo eghiagorekin zuzenki lotuak daude. Hori gutxi balitz, Monty Pythonen esketx baten tankerako hamaika egoera ikusi behar izan ditugu. Bizi guztia herriari hitza eman behar zaiola esaten pasa dutenak herri kontsultei balioa kentzen eta bizi puta guztian herriari ezer galdetu ez diotenak herri kontsultak antolatzen. Esketx hauek ordea, esan beharrik ez dago, ez dute grazia putarik ere…

5) Bilketaren inguruan sortu daitezken zalantzazko kontzesioak: Jakina da alderdi politiko guztiek enpresa lagunak dituztela eta onartzen ez duenak, miopia arazo bat du. Hala ere, eta Goierriren kasuna behintzat, zabor bilketa Sasietako mankomunitatearen esku geratu da eta horrek lasaitu egiten nau.

6) Etxe aurrea postez beteta ikustea: Honekin ere arazoak izaten jarraitzen dut baina hainbat herrietan ikusi dut aparteko guneetan edo etxe atzekaldeetako pareta hutsetan ere zintzilikarioak jartzen ari direla.

7) Birziklatzaile on bat izanik, nire zaborraren inguruan norbait zelatan izatea: Hau ere, egoskortasunarekin harremanetan egon liteke baina zer nahi duzue esatea? Ez dit grazia gehiegirik egiten. Hala ere, birziklatzea derrigortu behar dela onartzeko prest banaiz, sakrifizio batzuk egiteko prest ere egon behar dudala uonartu dut.

Beraz, “Zergatik izorratu behar dut nik besteek bosgarren edukiontzia erabiltzen ez dutelako?” ba birziklatzea derrigortzen ez badugu, besteek ez dutelako sekula birziklatuko eta ingurumena zaintzeko gure lanak ez duelako ezertarako balioko. %80a birziklatzen omen da atez atekoarekin (harritzen nau portzentaje horretara iristea baina oraingo %35a baino dexente gehiago izango da ziur…) eta Beasaingo Udalak orain gutxi eskainitako datuei esker, jakin dugu Beasainen bertan 2.000 familia inguruk besterik ez dutela bosgarren edukiontzirako izena eman eta horietatik 10etik 3k, ez duela sekula erabili.

Gauza bakarra dago hemen garbi eta hori, zaborrarekin arazo bat dugula da. Zabortegiak goraino ditugu eta zaborra kudeatzeko modu berri bat erabaki beharrean gaude, ahal bezain beste birziklatzetik pasatzen bada, hobe. Atez atekoaren aldeko hautua egiten dut baina ez zait gustatzen alderdi bakoitzak sistema bakar bat modu zurrun batean bandera moduan ibiltzea. Bakoitzak bere aldera egiten du tira eta ez dira beraien artean entzuten. Kontra daudenak, hain kontra daude, atez atekoa zertan datzan ere ez dutela jakin nahi eta alde daudenek, sakoneko beste eztabaida batzuk saihesten dituzte. Ados, gehiago birziklatuko dugu baina %20 edo 30eko errefuxa bat izaten jarraituko dugu. Zer egingo dugu horrekin? Atez atekoa edo erraustegia galdera plazaratzen dute baina ez zait iruditzen hori horrela denik. Erraustegia ez zait gustatzen baina ez naiz kimiko edo sendagilea eta agian, atez atekoarekin nengoena bezain erratua nago errausgailuarekin. Edo ez, agian pentsatzen dudana bezain kaltegarria da osasun eta ingurumenarentzat. Ez dakit, ezin dut guztia jakin eta inork ere ezin du. Horretarako ditugu politikariak, elkarrekin eseri eta herritarren arazoei irtenbideak bilatzeko… Edo horretarako behar genituzke…

Hemendik bi urtera, EAJk irabazi ezkero, modu unilateralean hartutako erabaki hau atzera bota dezake eta euskaldunak zaborrarekin, españolak hezkuntzarekin direna izaten amaitu dezakegu. “Herri bat, botere aldaketa baten ostean mantentzen dena da”. Ez dakit nori irakurri nion esaldi hau baina arrazoi galanta zuen kabroiak eta nik behintzat, Euskal Herria ezer baino gehiago izaten jarraitzea nahi dut.